Cravo hakkında

Katlanabilir Çatılar’a Giriş ve Tarihçe

Cravo 1977 yılında resmi olarak kurulduğunda motor gücüyle katlanabilen perde sistemleri üzerinde çalışmaktaydı.

Cravo dış mekan için ilk katlanabilir gölge perdesini Thunder Bay Ontario’ da yaşayan bir yetiştiricinin isteği üzerine 1982 yılında geliştirdi. Bu yetiştirici fidanlarını alıştırmak için kullandığı arazisini gölge perdesi ile kapamak istiyordu. Daha önce kullandığı sabit gölge perdesi yeterince hızlı toplanamadığı için üzerinde biriken kar nedeniyle çökmüştü, bu nedenle yeni yapılacak çatının motorize olması gerekiyordu. Kar yağışını algılayıp çatıyı otomatik olarak katlayan bir sensör geliştirildi.

1982 - Thunder Bay, ON, Kanada

1988 - Somis, Kaliforniya

1988 yılında Kaliforniya’ da bir çiçekçi dış mekanda yetiştirdiği çiçek fidelerini dona karşı korumak istedi. Bu talep, katlanabilir çatı örtüsünde alışılmış siyah örtü yerine dokunmuş beyaz polipropilen kullanmaya öncülük etti.

Daha sonra 1989 yılında, Homestead Florida’ da bir üretici sera içine sıcaklık girişini engellemek istedi çünkü geleneksel havalandırma sistemi serayı yeterince soğutamıyordu. Sera üzerine kurulan katlanabilir dış gölge sistemleri bu vesileyle geliştirilmeye başlandı.

1989 - Homestead, Florida

Nihayet 1990’ da Cravo, dünyanın ilk katlanabilir A- Yapı (A Frame) serasını dış mekan soğanlı bitkileri aşırı soğuk ve yağmurdan korumak üzere Pensilvanya’ da kurdu. Hemen ardından aynı sera sistemi 1991’ de ağaç fidanlarının alıştırılması maksadıyla British Columbia’ da, Kanada’ da ve 1993’ ten itibaren ABD genelinde özellikle çiçek fidesi yetiştiriciliğinde yaygınlaşmaya başladı. Cravo seralarını kullanan yetiştiriciler çiçek fideleri ve çok yıllık bitkilerin daha kompakt geliştiğini, parlak renklere sahip olduklarını ve yaprak hastalıklarına nadiren yakalandıklarını fark ettiler. Bu seralarda yetişen bitkiler büyüme süreçleri boyunca doğal dış koşullara maruz kaldıkları için sonradan bir alıştırma işlemine gerek duymuyorlardı.

1990 - Myerstown, Pennsylvania1993 - Prince George BC, Canada1993 - Marysville, Washington

Bununla birlikte katlanabilir çatının rüzgara ve kara dayanma kapasitesi hakkında bir çok soru gündeme gelmeye başladı. Katlanabilir çatı ve duvarlardan en iyi sonucu almak için nasıl bir kontrol sistemi uygulanmalıydı?

Katlanabilir çatılar yaygınlaşmaya başladıkça, kuzeyin ağır kar yükleri ile karşılaştılar ve nihayet yük taşıma kapasitelerini kanıtlamış oldular. Ilıman güney bölgelerde kurulan ve süs bitkilerini dondan, doludan ve aşırı sıcaklardan korumak için kurulmuş seralar da sınavlarını başarıyla geçerek sık sık görülen tropik fırtınalara karşı dayanıklılıklarını kanıtladılar.

Grand Haven, Michigan,  Fulshear, Teksas,  Pitt Meadows, British Columbia

Mount Vernon, Washington,  Huntersville, North Carolina,  Lakeland, Florida

1996 ylında, yetiştiricilerin sezonu uzatabilmesi ve poinsetlerin (Atatürk çiçeği) zamanında çiçeklenmesi için gölgeleme, karartma ve ısı muhafaza perdeleri eklendi. Katlanabilir çatı kullanımı yaygınlaştıkça seralar askı sepetleri, sulama bomları, gölleme sulama ve farklı ısıtma sistemleriyle birleştirildi. Daha sonra Kostarika ve Kaliforniya’ daki yetiştiriciler anaçlık bitkilerini böceklerden korumak için katlanabilir çatıya böcek tülü (net) ilave edilmesini istediler. Böylece bitkiler doğrudan, filtrelenmemiş gün ışığı alırken zararlılardan da korunabilecektiler.

1996 - Detroit, Michigan1997 - Kosta Rika1998 - Avstralia

Yetiştiriciler katlanabilir çatıyı kullanırlarken bitkileri dış koşullara çıkartmanın yararlarını fark ettiler, kuzey iklimlerde yaşayanlar ise katlanabilir çatı örtüsünün Ocak ve Şubat gibi soğuk ve karanlık a larda her zaman en iyi sonuçları vermediğini gördüler. İhtiyaç duydukları yüksek ışık geçirgenliği ve iyi yoğunlaşma kontrolü sadece katı malzeme ile mümkün görünüyordu. Bu talep mafsal düzenekli cam çatılı sera pazarını başlattı. Enerji verimliliğine önem veren ve cama ihtiyaç duymayan kuzeydeki bazı yetiştiriciler çift katlı polietilenle (inflated double poly) kaplanmış mafsal düzenekli çatıları tercih ettiler.

Zaman içinde kuzey iklimlerinde dormansi gösteren çok yıllıklar ve süs bitkileri için katlanabilir çatının özellikle bahar, yaz ve sonbahar yetiştiriciliği için ideal olduğu

Mafsal düzenekli çatılar camla, akrilikle, polikarbonla ya da soğukta aktif olarak büyüyen bitkiler için daha uygun olan çift katlı polietilen ile kaplanabilir. Fakat mafsal düzenekli seraların yüksek maliyetleri onları sıcak iklimler için daha az çekici yapar.

2002 yılında katlanabilir çatı Florida’ da, yaprakları için yetiştirilen süs bitkilerini (foliage) hem üretmek hem de alıştırmak için kullanıldı. 2004 yılında Florida’ da katlanabilir çatı ilk defa su kültüründe, karidesler için optimum su sıcaklığını sağlamak üzere kullanıldı.

2003-2009 arası katlanabilir çatılar için bir test dönemi gibiydi. Charlie, Francis, Jeanne, Ivan, Katrina, Wilma, Ike ve Norbert kasırgaları atlatıldı. Sekiz kasırgadan sonra hatta bazı durumlarda çatılar kapalı olmasına rağmen tek bir katlanabilir çatı yapısı kaybedilmedi.

Katlanabilir çatının açılıp kapanma mantığı kolaylıkla anlaşılabilirken bu sistemin bitki üretimini geliştirmek için sunduğu tüm imkanlar ve olasılıklar kolay kolay anlaşılmamaktadır.

2002 - Fort Pierce, Florida 2004 - Labelle Florida 2004 - Boynton Beach, Florida

2005 yılında katlanabilir çatı kullanımı yeni pazarlara doğru genişledi. Portland Oregon’ da yeni bir bahçe merkezinin omurgası olarak kullanıldı. Sera, gölge evi ve açık satış alanlarından oluşan bu bahçe merkezinin tasarım felsefesi, müşteri konforunu alışveriş sahası içinde her yerde, dış hava koşullarına bağlı olmaksızın garanti altına almak üzerine kuruldu. Yağmur yağdığında ya da çok sıcak olduğunda müşteriler dışarı çıkmak istemediği için satışlar düşüyordu. Tam tersine, dış mekan şartları iyi olduğunda bu sefer de müşteriler seraya ve gölge evine girmek istemiyorlardı. Sonuç olarak tüm alışveriş sahası üzerine katlanabilir çatı inşa ederek müşteriler ve bitkiler için hava koşullarına bağlı olmadan en ideal ortam sağlanmış oldu. Bu tasarım yıllık satışları önemli ölçüde arttırıp ürün firesini de % 85 oranında azalttığı için “Yılın Bahçe Merkezi” ödülünü aldı.

2005 - Sherwood, Oregon

Sıcak iklimlerdeki yetiştiriciler görece daha az kâr getiren dış mekan ürünlerini yağmurdan ve soğuktan korumak istiyorlardı fakat katlanabilir A Yapı (A frame) seralar bu ürünler için pahalıydı. Bu talep 2006 yılında katlanabilir “mertek tipi” A Yapı (A frame rafter) seralarının geliştirilmesine vesile oldu. Bu sera tipi makaslar daha geniş, çatı eğimi daha az olacak şekilde, kar yükünün az ama rüzgar yükünün fazla olduğu sıcak ve ılman iklimler için geliştirildi.

2006 - Oakland, Kalifornia 2006 - Galveston, Teksas

2006 yılında katlanabilir çatı yepyeni bir uygulama alanı ile genişledi ve bir su parkının üzerini örtmekte kullanıldı. Bitkiler için optimum koşullar sağlamak olan odak noktası böylece genişleyerek aileler için rahat, estetik ve uç sıcaklık değerlerinin yaşanmadığı ortamlar sağlamaya dönüştü. Bu park “En iyi kapalı su parkı” ödülünü kazandı. Aynı yıl bir köpek yetiştiricisi köpeklerin yağmurlu havalarda kuru ve temiz kalabilecekleri açık oyun alanları kurmak istedi ve Cravo ile temasa geçti. Katlanabilir çatının uygulama alanlarının etkileyici biçimde artması sonucu Cravo’ nun söyleminde de değişiklikler oldu. Bundan böyle “İnsanlar, bitkiler ve hayvanlar için daha iyi bir çevre yaratır” cümlesi vizyon ifadesi olarak kullanılmaya başladı.

2006 - San Remo, İtalya 2006 - Kyle TX 2008 - Issum, Almanya

2006, 2009 yılları arasında Katlanabilir Çatı İtalya’ nın San Remo yamaçlarında çiçek, Meksika’ da sebze ve Almanya’ da çok yıllık bitkiler yetiştirmek için kullanıldı.

Kuzeyin ağır kar yüklerine, güneyin kasırgalarına, tropik iklimin nemli koşullarıyla çöl ikliminin kurak koşullarına maruz kalan Katlanabilir Çatılar yirmi senelik tecrübenin ışığında çatı örtüsü ve mekanik sistem yönünden olabildiğince geliştirilmiştir.

Sonuç olarak, mevcut çatı örtüsünün bölgeye, kullanıma ve içeride yetiştirilen bitki türüne göre 9-14 yıl arasında kullanım ömrüne sahip olduğu kanıtlanmıştır. Bununla birlikte tahrik sistemi kolayca ve sorunsuzca çalışacak şekilde geliştirilmiştir.